( 1 ) غزو غطفان [ 1 ] پس آن گاه پيامبر ( ص ) در ماه ربيع الاول كه بيست و پنجمين ماه از هجرت بود از بهر جنگ با مردم غطفان روانهء نجد شد آن در دو امر [ 2 ] است در ناحيهء نخيل . سبب آن بود كه خبر رسيد گروهى از بنى ثعلبه و محارب در ذى امرّ جمع شده آهنگ شبيخون كردن به اطراف مدينه دارند و مىخواهند گله‌ها را دستبرد بزنند ، و مردى از بنى محارب نام او دعثور بن حارث آنان را گرد آورده سردارى مىكرد . پيامبر ( ص ) مسلمانان را فراخواند و در دوازدهم ربيع الاول با چهار صد و پنجاه مرد از مدينه بيرون آمد - و چند اسب نيز با خود داشتند . پيامبر ( ص ) عثمان بن عفّان را به نيابت خود در مدينه گماشت . در ذو القصّة به مردى از آنان رسيدند نام او جبّار از بنى ثعلبه . او را به حضور پيامبر ( ص ) آوردند و وى پيامبر ( ص ) را از اخبار مربوط به ايشان آگاهى داد و گفت : آنان چون بشنوند تو آمده‌اى به قلهء كوهها مىگريزند و با شما روباروى نخواهند شد ، من نيز آماده‌ام تا با شما باشم . رسول خدا ( ص ) او را به اسلام خواند و او اسلام آورد و پيامبر ( ص ) فرمود تا او با بلال باشد . همچنان كه او گفته بود رسول خدا ( ص ) با كسى از آن جمع روبرو نشد ولى آنها را بر فراز قلهء كوهها مىديدند . در آن هنگام بارانى تند باريد و پيامبر ( ص ) و همراهانش تر شدند . پيامبر ( ص ) از مردم كناره گرفت و جامه بر درختى افكند تا خشك شود و خود بر زمين دراز كشيد . ناگاه مردى از دشمن ، همان دعثور بن حارث ، با شمير بر بالاى سر پيامبر ( ص ) ايستاده گفت : امروز چه كسى مىتواند تو را از من حفظ كند ؟ پيامبر ( ص ) فرمود : خداوند . و هم در اين دم جبرئيل بر سينهء دعثور كوفت و شمشير از دست او افتاد . پيامبر ( ص ) شمشير را برداشته گفت : اكنون چه كسى تو را از من حفظ خواهد كرد ؟ گفت : هيچ كس ، و شهادتين گفت و پيش قوم خود بازگرديد و آنان را به اسلام مىخواند . اين آيه نازل شد : « اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ياد كنيد نعمت خدا را بر خودتان چون خواستند گروهى كه گسترند بر

--> [ 1 ] . غطفان از قبايل قديمى و معروف عرب است . ر ك : ابن حزم آندلسى ، جمهرة انساب العرب ، چاپ عبد السلام محمد هارون ، مصر ، 1971 ، ص 13 . - م . [ 2 ] . ذو امر صحرايى است در راه مدينه به فيد ، در سه منزلى مدينه و نزديك دهكدهء نخيل . ر ك : سمهودى ، وفاء الوفاء ، ج 2 ، ص 249 . - م .